Wat heeft Steven Spielberg in 2026 te zeggen over buitenaards leven? Niets nieuws, maar hij maakt wel een fraaie thriller.
Daniel (Josh O’Connor), een wiskundige die werkzaam was voor de schimmige organisatie Wardex, is op de vlucht. Hij wordt door zijn voormalige werkgevers achtervolgd omdat hij beschikt over bewijsmateriaal voor contact tussen mensen en buitenaardse wezens, documenten en beelden die de overheid decennialang verborgen heeft gehouden. Nu is het tijd om de informatie met de wereld te delen, vindt Daniel: disclosure day. Een plan heeft hij verder niet. In eerste instantie gaat het erom uit het zicht van Wardex te blijven. Gelukkig weet zijn vriendin Jane (Eve Hewson) een klooster waar ze kunnen schuilen.
Weervrouw Margaret (Emily Blunt) krijgt een mysterieuze gave na een ‘ontmoeting’ met een vogel. Ze spreekt ineens alle talen en weet van alle mensen die ze aankijkt direct wat er in hen omgaat. Dat heeft natuurlijk met die aliens te maken. Als Wardex haar op het spoor komt, voelt ze waar ze naartoe moet om in contact te komen met klokkenluider Daniel en zijn collega Hugo (Colman Domingo).
Margaret begrijpt weinig van wat er gaande is, maar met haar nieuwe gave weet ze haar belagers vaak een stap voor te blijven. Maar ook de tegenstanders hebben een dergelijk voordeel: Wardex-hoofd Scanlon (Colin Firth) maakt gebruik van buitenaardse technologie om zijn prooi op te sporen. Margaret gebruikt haar gevoel, Scanlon de rationaliteit.
DISCLOSURE DAY fungeert voor een aanzienlijk deel als een ouderwetse achtervolgingsthriller. Twee mensen op de vlucht voor een organisatie met veel meer middelen dan zij: dat is de basis. Het scenario van David Koepp (die voor Spielberg ook JURASSIC PARK, WAR OF THE WORLDS en INDIANA JONES AND THE KINGDOM OF THE CRYSTAL SKULL schreef) reigt netjes de conventies aan elkaar (overnachten in een motel, agenten te slim af zijn) en verschaft nooit meer informatie dan we op het moment nodig hebben. Als de protagonisten in het duister tasten, doen wij dat ook.
In WAR OF THE WORLDS zagen we een invasie van aliens vooral door de ogen van een vader en zijn kinderen, en ook hier blijft Koepp bij een klein aantal personages. Politici en militairen die discussiëren over het al dan niet openbaar maken van bepaalde beelden zien we niet: zoals de beste Spielbergfilms vertelt DISCLOSURE DAY een groot verhaal binnen een kleine wereld.
De vertelrust en het stilistische vakmanschap van Spielberg en zijn vaste cameraman Janusz Kamiński hebben we gemist in het blockbusterlandschap. DISCLOSURE DAY zit vol typerende, langdurige shots, die dikwijls beginnen als close-up en dan via een vloeiende camerabeweging een wide shot worden, of andersom. Het voelt nooit als mooifilmerij. Het is Spielbergs vanzelfsprekende virtuositeit, in dienst van de vertelling.
Helaas is DISCLOSURE DAY wél typisch voor grote publieksfilms anno 2026 als het aankomt op de digitale effecten: die zijn vaak belabberd. In 1993 deed Spielberg het publiek geloven in levende dinosauriërs; in 2026 kan hij ons niet overtuigen van de fysieke aanwezigheid van vossen en herten. Zelfs ’s werelds grootste blockbusterauteur kan weinig beginnen tegen de gekelderde standaard van digitale animatie. Desalniettemin zet Spielberg mét gebrekkige CGI een klassieke actiescène in elkaar rond twee auto’s en een trein, in al zijn eenvoud zoveel spannender dan al dat gedoe in bijvoorbeeld THE MANDALORIAN AND GROGU.
Maar wat heeft Spielberg ditmaal te vertellen over buitenaards leven? Eigenlijk weinig, behalve het cliché dat zij ons willen redden van onze ondergang, en dat empathie daarvoor de sleutel is. De aliens zijn nog steeds dezelfde wijze grijze wezentjes. We krijgen iets meer over ze te weten dan in CLOSE ENCOUNTERS OF THIRD KIND, waardoor de film minder tot de verbeelding spreekt.
Zoals meestal is Spielberg pessimistisch over de instituties en optimistisch over de menselijke aard. De antagonisten worden niet gemotiveerd door haat, maar door hun loonstrookje, of door de overtuiging dat ze de juiste keuzes maken. Uiteindelijk deugen de meeste mensen. Een cynicus zal opmerken dat Spielberg te weinig aandacht besteedt aan het schadelijke complotdenken en de politieke polarisatie die in werkelijkheid waarschijnlijk gepaard zouden gaan met een disclosure day van dit formaat. Maar in dit type blockbuster is er weinig behoefte aan cynisme.
