Het is een beetje jammer om voor een bijzondere, unieke film clichés als ‘een ode aan de cinema’ en ‘film als een droom’ uit de kast te halen, maar dat zijn nu eenmaal de aanprijzingen die op Bi Gans RESURRECTION / KUANG YE SHI DAI het meest van toepassing zijn.
In de toekomst zijn mensen gestopt met dromen, omdat ontdekt is dat je niet sterft als je niet droomt. Een mens die niet droomt is als een kaars die niet brandt, vertelt een titelkaart: je kunt hem eeuwig bewaren. Dat je niets hebt aan een kaars die niet brandt, hoeft de film natuurlijk niet uit te leggen, en gelukkig gebeurt dat ook niet.
Dromen is verboden, maar er zijn nog mensen die het doen, de zogenaamde derilianten. Een vrouw (Shu Qi) spoort er eentje op die zich verstopt in films om te kunnen blijven dromen. In zijn borstkas vindt ze een filmprojector, waardoor ze naar zijn dromen kan kijken.
In de film wordt dit alles niet veel helderder uitgelegd dan ik hier doe; wat precies de functie van die vrouw is binnen de dystopische samenleving, krijgen we bijvoorbeeld niet te weten. Ook over de technologie waarmee het mogelijk is derilianten op te sporen wordt niets bekend. Voor zover het scenario van Zhai Xiaohui en regisseur Gan uitleg geeft, is die symbolisch.
Het idee van een samenleving waarin mensen niet meer dromen is natuurlijk actueel nu techbedrijven dreigen dat ze onze verbeelding en creativiteit gaan laten overnemen door robots. Die interpretatie laat de film bij ons; we krijgen überhaupt niets te zien van de machthebbers. RESURRECTION heeft een dystopisch sciencefictionconcept, maar Gan is veel meer geïnteresseerd in gewoon laten zien hoe mooi film kan zijn. Dat doet hij in een heerlijk onvoorspelbare vlucht door verschillende genres, door middel van een raamvertelling met de dromen van de deliriant als vier korte films.
De raamvertelling is een zwijgende film met poëtische titelkaarten. Gan verwijst naar de films van de jaren tien en twintig (statische totaalshots waarin de hele handeling zich afspeelt, expressionistische decors), naar specifieke stromingen en zelfs specifieke films, maar doet geen imitatie.
Dat geldt ook voor de vier korte films die volgen, waarin hij zich als een kameleon door verschillende stijlen beweegt. Film noir, horror, nouvelle violence, boeddhistische filosofie, romantiek, het komt allemaal voorbij in een surrealistische cocktail. Hoogtepunt is de vierde droom, opgenomen in een klein aantal lange tracking shots. De long take is altijd een geliefd nummer geweest onder ambitieuze regisseurs (Gan hoeft wat dat betreft niets te bewijzen, zijn LONG DAY’S JOURNEY INTO NIGHT (2018) eindigt met een indrukwekkend shot van bijna een uur).
De afgelopen tien jaar werd het steeds vaker een trucje (Damien Chazelle), maar Gan maakt de long take weer sexy. Hij glijdt van de ene prachtige compositie naar de andere, van buiten naar binnen, van close naar wide, met veel veranderingen in lichtval en zelfs af en toe een regenbui, in een shot dat na een tijdje plotseling een point-of-view wordt en dan weer niet; in feite trekt hij alles uit de kast om zijn virtuositeit te laten zien, maar in de context van een verhaal over het plezier van films is dat gepast. Bovendien is het ook gewoon allemaal heel goed gedaan. De cameravoering voelt natuurlijk en Gan levert niets in op tempo of helderheid.
RESURRECTION draait in Nederland in een klein aantal zalen, en zal waarschijnlijk ook snel weer verdwijnen. Het is geen titel die volle zalen trekt, natuurlijk, maar voor zo’n vreemde film is hij bijzonder publieksvriendelijk. Hoog tempo, grote emoties, veel schoonheid. Iedereen die van film houdt zal in RESURRECTION elk geval iets tegenkomen om van te houden. Ga deze meeslepende droom in de bioscoop zien nu je nog de kans hebt.
