Dé grote verrassing van 2022 was BARBARIAN, een komedie genesteld in een horrorfilm die uiteindelijk eindigt in een knotsgekke combinatie van die twee. Regisseur Zach Cregger slaagde daarin zonder dat beide genres elkaar te veel in de weg zaten, en nu flikt hij dat weer met WEAPONS, tot nu toe de beste (genre)film van dit jaar.
Een korte synopsis binnen de perken van wat er in de trailer te zien is. Op een doodnormale woensdagnacht om 02:17, rennen zeventien kinderen hun huizen uit en verdwijnen in het donker, schijnbaar zonder enige reden. De hele klas van de nieuwe juffrouw Justine (Julia Garner) is op deze manier in rook opgegaan, met uitzondering van de schichtige Alex. Zowel de lerares als de leerling zeggen van niets te weten, en na een maand is de politie het spoor nog steeds bijster. Justine wordt al snel verdacht door de ouders, waaronder de norse Archer (Josh Brolin), een vader die zichzelf begint te verliezen door de verdwijning van zijn zoon.
Dit deel van de film doet enigszins denken aan de Qanon-ouders in de Verenigde Staten die leraren ervan beschuldigen hun kinderen te indoctrineren met allerlei woke en/of antichristelijk gedachtegoed. Uit de Trumpstaten klinken horrorverhalen over ouderraden die zijn overstroomd met bedreigingen en kinderen die zijn beschuldigd van hekserij. De suburbs waar het verhaal zich afspeelt zijn weer een klassiek horrordecor. Net als in HALLOWEEN (1978) moeten deze keurige en goed verlichte huizen een veilige haven bieden, maar je kan niettemin heel makkelijk in het donker tussen de gazonnen wegglippen. Het zorgt meteen voor een nare en paranoïde sfeer, die Cregger verder op scherp zet met twee doodenge jumpscares.
Julia Garner, momenteel ook in de bioscoop te zien als de Silver Surfer in THE FANTASTIC FOUR: FIRST STEPS, heeft al een aardig stapeltje genrefilms op haar naam staan, alleen niet echt op het niveau van WEAPONS. Zo had ze een vroege rol in WE ARE WHAT WE ARE (2013), en in het teleurstellende APARTMENT 7A (2024) en WOLF MAN (2025). In WEAPONS zet ze Justine ogenschijnlijk neer als een té lieve lerares met een timide houding, maar in haar optreden vind je al snel subtiele hints dat er meer gaande is. Archer is haar spiegelbeeld, aanvankelijk het stereotype van een machovader die overhaaste conclusies trekt, maar ook hij blijkt complexer. In bijrollen zien we Alden Ehrenreich als nerveuze politieagent en Benedict Wong als de emotioneel afstandelijke rector, die later in de film geweldig los mag gaan. Helaas mag de beste acteur in de film niet worden onthuld, dat moet een verrassing blijven. Eigenlijk kan je inhoudelijk weinig over de plot van WEAPONS kwijt zonder je op spoilerterrein te begeven, net als bij BARBARIAN toen die uitkwam.
Wie BARBARIAN niet gezien heeft (ga daar snel eens wat aan doen) of zich de opbouw niet meer zo goed kan herinneren, een kleine opfrisser. In het eerste deel van de film treft een jongedame een angstaanjagende situatie in een Airbnb. Cregger bouwt de spanning weergaloos op en laat de situatie zonder enige ironie of knipoog uitspelen. Net op het moment dat de catharsis eindelijk lijkt te komen, knipt hij genadeloos weg. Dan lijkt er een tweede verhaal te beginnen, een klucht over een eikel die later de eigenaar van de Airbnb blijkt te zijn. In principe past Cregger dezelfde structuur toe tijdens de onthullingen van WEAPONS, alleen een tikkeltje ingewikkelder. Na Justine en Archer zien we het perspectief van andere personages gedurende dezelfde dagen, en met elk hoofdstuk wordt het gehele plaatje iets duidelijker, en de film grappiger. Waar BARBARIAN voor een heel directe omslag in toon ging, draait Cregger hier langzaam de knop om van psychologische thriller naar pikzwarte komedie.
Destijds stoorde ik me enkel aan het einde van BARBARIAN, dat in mijn ogen te laconiek en te lacherig omging met de antagonist en daardoor flink aan humor moest inleveren. Zijn nieuwe film heeft dat probleem niet, en weet zelfs een gevoelige snaar te raken zonder in sentimentaliteit te blijven plakken. Cregger regisseert met dezelfde sadistische precisie als Ari Aster, alleen blijft hij niet op afstand van zijn personages. WEAPONS is met een heleboel films te vergelijken, maar het is ontzettend moeilijk om er daar een van te noemen zonder te veel te verklappen. Een connectie die ik waarschijnlijk wel kan maken is met THE SUBSTANCE; qua plot en thema hebben de films weinig gemeen, maar beide films weten een weg te vinden tussen bespottelijke wreedheid en wrede spot, met genoeg om te schrikken en genoeg om te lachen. Dit is absoluut geen saaie ‘elevated’ horror met een halfslachtige traumametafoor als conclusie. Tegen het einde van WEAPONS zit je te glunderen van ongeloof. Zoek er niets over op, verzamel flink wat mensen, en ren richting de bioscoop.
