In horrorcinema doet een goede locatie al snel het halve werk; het gotische kasteel, de psychiatrische inrichting en het donkere bos zijn niet voor niets klassiekers. In het debuut van regisseur Kane Parsons zijn het eindeloze gangen en saaie kamers die angst aanjagen.
In de jaren negentig zit de mislukte architect Clark (Chiwetel Ejiofor) tot over zijn oren in de ellende. Zijn vrouw heeft hem uit huis geschopt, hij heeft een alcoholprobleem, en hij slaapt noodgedwongen in zijn weinig succesvolle meubelzaak. De sessies met zijn therapeut Mary (Renate Reinsve) slaan niet aan, en tot overmaat van ramp zijn de elektriciteitsrekeningen van de zaak veel te hoog. Iets in zijn winkel zit stroom te slurpen. Op zoek naar de oorzaak stuit hij op een doorgang in de kelder, die leidt naar een ogenschijnlijk eindeloze reeks kamers en gangen. Hij heeft de backrooms gevonden.
Normaal gesproken staat de debuterende regisseur van een mid-budgetfilm niet even centraal in de marketing als de filmsterren, maar in het geval van Kane Parsons wel. Zo mag de digitale kunstenaar en muzikant geen cafés bezoeken in Amerika, hij is twintig jaar oud en daarmee de jongste regisseur in dienst van A24. Ook is BACKROOMS echt zijn kindje. Toen Parsons’ slechts vijftien was begon hij te werken aan een korte film voor YouTube geïnspireerd door een creepypasta van 4chan over eindeloze kale ruimtes. Het filmpje bleek een enorme hit en Parsons maakte nog eens drieëntwintig korte films. De BACKROOMS-webserie is een perfect voorbeeld van het subgenre ‘liminal horror’.
Het woord liminaliteit is afgeleid van het Latijnse limes, wat drempel betekent. Het verwijst vaak naar een overgangsfase, bijvoorbeeld tussen kind zijn en volwassenheid of tussen leven en dood. In de architectuur dienen liminale ruimtes als doorgang tussen locaties. Denk aan gangen, parkeergarages, trappenhuizen en wachtruimtes. Niemand woont hier, waardoor zo’n plek zich bijzonder goed leent voor horror. Denk maar eens terug aan die keer dat je helemaal alleen door een verlaten metrostation of een schoolgebouw moest lopen. Unheimlich toch? Het Overlook Hotel uit THE SHINING is een goed voorbeeld, net als The Black Lodge uit TWIN PEAKS. In de popcultuur is de esthetiek van liminale ruimtes de afgelopen twintig jaar steeds populairder geworden. VIVARIUM (2021), SKINAMARINK (2022), I SAW THE TV GLOW (2024) en EXIT 8 (2025) spelen allemaal met fysieke ruimtes die zich niet houden aan de regels van de realiteit.
BACKROOMS is de meest letterlijke uitdrukking van dit fenomeen. Aanvankelijk vindt Clark vooral lege kamers en gangen met pisgeel behang en kunstmatig licht, maar hoe dieper hij ronddwaalt, hoe meer vormen de backrooms aannemen. Ze kunnen eruit zien als straten met identieke huizen, vieze zwembaden en enorme torens die zich nog steeds in een binnenruimte bevinden. Het netwerk is schijnbaar zonder enig plan of logica ontworpen, alsof de aannemers aan de lsd zaten. En ook ontdekt Clark al snel dat hij niet als enige door dit zinloze doolhof rondwaart.
Parsons en productie-ontwerper Danny Vermette, die ook meewerkte aan LONGLEGS (2024) en THE MONKEY (2025), maken de briljante keuze om de gewone wereld buiten de backrooms ook heel onaantrekkelijk te maken. Al het meubilair is gemaakt van lelijk hout en grijs stof, en alle kleding heeft van die vreselijke patronen. Mensen die in de jaren negentig zijn opgegroeid zullen ongetwijfeld flashbacks hebben naar de vreselijke inrichting van hun familieleden. Qua sfeer, tempo en gedurfd camerawerk heeft Parsons nu al het zelfvertrouwen van een doorgewinterde regisseur. Met hem komt het wel goed. Alleen het scenario van Will Soodik laat steken vallen, vooral de dialogen tijdens de therapiesessies zijn nogal stuntelig en leggen de thema’s er te dik bovenop. Sommige kijkers zullen ongetwijfeld ook een probleem hebben met het gebrek aan antwoorden. Verwacht geen uitleg op het einde, het is zowel letterlijk als figuurlijk onmogelijk om de backrooms volledig in kaart te brengen. Het beste wat je krijgt is het giswerk van de personages.
Chiwetel Ejiofor is heel sterk als de sneue Clark, een man die zijn bittere en agressieve persoonlijkheid verbergt onder een laag zelfmedelijden. Waar ieder ander meteen rechtsomkeert zou hebben gemaakt als ze een luguber complex in de kelder hadden ontdekt, is het begrijpelijk waarom Clark meteen besluit op expeditie te gaan. Hij heeft niets anders gaande in zijn leven. Renate Reinsve zal vooral bekend zijn bij het arthousepubliek als die geweldige actrice die keer op keer in de prijzen valt tijdens het Cannes Film Festival. Een week geleden ontving FJORD, waarin ze de hoofdrol speelt, nog een Gouden Palm. Haar vorige twee genre projecten, het stille zombiedrama HANDLING THE UNDEAD (2024) en de hilarische zwarte komedie A DIFFERENT MAN (2024) waren allebei ook meer bedoeld voor de filmhuizen. Met BACKROOMS kan Reinsve echter nu een meer traditionele en zeer geslaagde final girl-rol op haar cv zetten.
Hoewel het schrijfwerk wat te wensen overlaat, maakt BACKROOMS dat meer dan goed met enkele gruwelijke scènes. Een hoogtepunt zijn de camerabeelden van Clarks werknemer Bobby (Finn Bennett), die een lager niveau van de backrooms wordt ingestuurd. Het surrealisme en het gevaar van de ruimtes escaleert zo snel dat je je als kijker net voelt alsof je ook door die gangen zit te rennen. Claustrofobie beschrijft het niet volledig, al zijn er genoeg smalle tunneltjes waar je echt niet in vast wil komen te zitten. Wat BACKROOMS zo angstaanjagend maakt is de onvoorspelbaarheid van dit mysterieuze gangenstelsel. Je hebt geen idee wat er achter de volgende hoek schuilt, en toch moeten de personages vaak blindelings voor hun leven sprinten. Simpelweg keigoede horror.
Als je in Amsterdam of omstreken woont, ga deze film dan vooral kijken in Rialto Vu, zoals ik deed. Dat gebouw is bioscoop, ziekenhuis, universiteit en kantoor ineen. Doodeng.
