In GODZILLA MINUS ZERO laat een van de personages een houten poppetje van Godzilla en van een ander monster met elkaar botsen. Dit personage heeft in een andere scène een flashback naar de verkoolde lichamen van zijn familieleden, in Hiroshima.
Het toont de aparte dualiteit van de GODZILLA-films, of in ieder geval van een flink gedeelte van de (tot nu toe) 33 officiële Japanse Godzilla-films: ze gaan over de diepe emotionele, culturele en politieke impact van de twee atoombomaanvallen op Japan, maar tegelijkertijd ook over het kinderlijke plezier dat er zit in grote monsters te zien vechten. En of die monsters nu stop-motion zijn, een man in een pak, of regelrecht uit de computer komen, dat doet er minder toe, zolang er maar flink wat kapot wordt gestampt.
GODZILLA MINUS ONE wist drie jaar geleden de franchise, die stamt uit de jaren vijftig, onverwacht nieuw leven in te blazen door (zeker voor het vrij beperkte budget) indrukwekkende digitale effecten te combineren met een persoonlijk drama over een gefaalde kamikaze-piloot met survivor’s guilt. De film toonde het Japan van net na de Tweede Wereldoorlog, met alle verwoesting en traumaverwerking die daarbij horen, en maakte tegelijkertijd van Godzilla echt weer een imponerend, gevaarlijk monster.
Persoonlijk vond ik het drama tussen piloot Kōichi, love interest Noriko en hun geadopteerde dochtertje wat aan de sentimentele kant, maar de actiescènes maakten veel goed. Godzilla was cool, maar ook eng; en zoals in veel van de beste oude Godzilla-films waren de technologische foefjes die ingezet werden om het monster te verslaan leuk gevonden en spannend in beeld gebracht. Kitsch en pop, in min or meer de juiste verhoudingen.
Eigenlijk heeft GODZILLA MINUS ZERO, die hetzelfde verhaal voortzet met deels dezelfde personages en een ander monster uit de reeks toevoegt aan de mix, dezelfde sterke en zwakke punten. Peuter Akiko is ondertussen een (misschien soms iets té) schattige kleuter; Noriko is niet geheel hetzelfde uit haar confrontatie met Godzilla gekomen, en Kōichi doet zijn best een goede, verantwoordelijke vader te zijn. Dit leidt tot wat vermoeiend gedoe over of hij nou wel of niet weer de lucht in zal gaan om de monsters te bevechten; iedereen kan waarschijnlijk wel aan zien komen wat er uiteindelijk zal gebeuren. Het persoonlijk drama had net als in het vorige deel waarschijnlijk meer impact gehad als het iets minder vet was aangezet.
Leuker is wat er gebeurt aan de ‘wetenschappelijke’ kant. Er is een heel anti-kaiju-team op de been, inclusief een meteorologe met creatieve ideeën voor de aanpak van monsters. Er zijn weer leuke foefjes (ook deze film heeft niet een heel positieve kijk op de Amerikanen, die wel bereid zijn technologie te leveren maar hun handen verder schoon willen houden) en helder gefilmd geweld. Vooral de actiescènes die zich grotendeels in de lucht afspelen zijn prachtig gecomponeerd en zorgvuldig opgebouwd: het is steeds duidelijk waar de verschillende elementen zich ten opzichte van elkaar bevinden en wat er staat te gebeuren.
Alles bouwt natuurlijk op naar het moment dat Godzilla en het andere monster tegenover elkaar staan en elkaar in de haren – nou ja, schubben – vliegen. Even kan je vergeten hoeveel mensen er zijn overleden, hoeveel steden er in puin liggen. Je voelt haast de filmmakers in hun handen wrijven over het monster-op-monster-geweld dat ze in beeld mogen brengen.
En dan komt, zoals altijd bij Godzilla, de les. Want elk wapen tegen monsters is ook een wapen dat mensen tegen elkaar zouden kunnen gebruiken. De verwoesting in Hiroshima en Nagasaki mag niet vergeten worden. Zoals bij veel GODZILLA-films zit er wat wrijving tussen de twee kanten van het verhaal. De pret en de moraal, het speelgoed en de metafoor. Maar net als bij GODZILLA MINUS ONE heeft regisseur Takashi Yamazaki goed door dat beide elementen essentieel zijn om een echte GODZILLA-film te kunnen maken. Dus wat mij betreft? Op naar GODZILLA PLUS ONE!
