Het was toch iets om naar uit te kijken: de terugkeer van Kevin Williamson bij SCREAM. In 1997 blies Williamson als scenarist van het eerste deel een frisse wind door het horrorgenre. Hij schreef ook deel twee en vier, en was bij drie, vijf en zes betrokken als (uitvoerend) producent. Voor deel zeven neemt hij naast het scenario ook de regie voor zijn rekening. Het resultaat: de meest inspiratieloze SCREAM tot nu toe.
Na zijn regiedebuut, het geflopte TEACHING MRS. TINGLE (1999), leek het er lang op dat Williamsons carrière als regisseur beperkt zou blijven tot die ene mislukking. SCREAM 7 is niet beter geregisseerd dan die film, maar de voornaamste zwaktes zitten in het scenario; ook Wes Craven had hier waarschijnlijk niets bijzonders van kunnen bakken.
Williamson is niet de enige die een comeback maakt: Neve Campbell (in het vorige deel afwezig vanwege een conflict over haar salaris) verschijnt voor het eerst sinds deel vijf weer als Sidney Prescott, en voor het eerst sinds deel vier heeft Sidney weer de hoofdrol. Er is weer eens een nieuwe Ghostface opgestaan. Hoewel, nieuw? Sidney wordt al snel gevideobeld door een van de oorspronkelijke Ghostfaces, Stu Macher (Matthew Lillard). Die was toch dood? Sidney gaat uit van een copycat die handig is met deepfakes. Wie het ook is, hij/zij is/zijn weer flink aan het slachten, met een sterke voorkeur voor de sociale omgeving van Sidney’s tienerdochter Tatum (Isabel May).
Twee personages die we in deel vijf leerden kennen worden ook de plot in geforceerd: Mindy (Jasmin Savoy Brown) en Chad (Mason Gooding) zijn opeens stagiaires van misdaadjournalist Gale Weathers (Courteney Cox). Grote afwezigen zijn natuurlijk de zusters Sam (Melissa Barrera) en Tara Carpenter (Jenna Ortega). In de legacyquels werden zij geïntroduceerd als de nieuwe final girls die de reeks zouden dragen, maar toen Barrera zich uitsprak over de genocide in Gaza schopte studio Spyglass haar eruit. Jenna Ortega besloot daarop ook te vertrekken. De zussen worden in SCREAM 7 niet één keer genoemd.
Dat geeft de film een nare bijsmaak, maar het had natuurlijk nog steeds een prima slasher kunnen zijn. Daarvoor heeft Williamson echter niet de inspiratie. Personages laten kletsen over filmconventies is al heel lang niet meer fris en hip, en Williamson voert geen nieuwe gespreksstof aan. ‘Het gaat nu allemaal om nostalgie’, herhaalt Mindy wat in deel vijf al werd verteld. Dat de personages inmiddels zelf ook zeggen dat obligate gelul zat te zijn maakt het niet minder vervelend.
Het metacommentaar draait nu vooral om de fantheorieën die online verschenen over de mogelijke terugkeer van Matthew Lillard als Stu. ‘Stu leeft nog? Het zou een goed verhaal zijn, maar het is te vergezocht,’ zegt iemand; maakt niet uit wie, want we horen de spreekbuis van Williamson. Hij heeft gelijk, het ís vergezocht en belachelijk. Bouw het centrale mysterie er dan ook niet omheen, zou ik zeggen. Dergelijke plaagstootjes naar de fans zijn niks nieuws (het doet denken aan de manier waarop de serie SHERLOCK (2010 – 2017) met internet-fancultuur omging) en leveren geen boeiend verhaal op. Je kunt niet keer op keer benadrukken hoe belachelijk het idee van Stu’s terugkeer is en tegelijk verwachten dat de kijker dat idee serieus neemt.
Het gebruik van AI-deepfakes als plotelement maakt vooral duidelijk waarom zoveel scenaristen hedendaagse technologie vermijden: het is niet filmisch en het maakt alles veel te makkelijk voor de personages. Ja, het is tegenwoordig mogelijk om je met AI voor te doen als iemand anders. Maar in een whodunit voelt dat als valsspelen. SCREAM 7 is geen sciencefiction-mindfuck, maar een detectiveslasher. In dat genre wil je gewoon kunnen vertrouwen op wat je ziet.
Ik zal de uitkomst van het mysterie niet verpesten; dat heeft Williamson zelf al gedaan. De identiteiten van de Ghostfaces komen ditmaal meer dan ooit uit de lucht vallen, en tegelijk is de oplossing voorspelbaarder dan ooit (op een gegeven moment wordt voor wie een beetje oplet duidelijk dat het een plotgat zou opleveren als een bepaald personage níet achter het masker zit).
De ‘vernieuwende’ AI-gimmick maakt in feite alleen maar duidelijker dat Williamson als scenarist platgetreden paden betreedt op oude schoenen. Als regisseur heeft hij bovendien niet het geduld om rustig suspense op te bouwen. Hij laat Ghostface regelmatig uit het niets tevoorschijn springen waarna in plaats van een horrorscène een rommelige actiescène plaatsvindt. Soms eindigt die met een aardige kill, hoewel de digitale gore vaak goedkoop oogt.
Vanwege de situatie rond Barrera wordt hier en daar opgeroepen tot een boycot van SCREAM 7. Wie er moreel mee in zijn maag zit kan opgelucht ademhalen: dit is er sowieso eentje om lekker over te slaan.
